VAT i IOSS przy sprzedaży z Chin do Polski – praktyczny poradnik
Sprzedaż produktów z Chin do klientów w Polsce wymaga zrozumienia reguł VAT i procedur celnych. W artykule omówię, kto ponosi odpowiedzialność za VAT, kiedy warto zarejestrować się w systemie IOSS, jak księgować import VAT w Polsce oraz praktyczne kroki, które zmniejszą ryzyko kosztów i kontroli podatkowej.
Kto odpowiada za VAT i gdzie następuje opodatkowanie
Podstawowa zasada: dla sprzedaży B2C miejsce opodatkowania VAT to kraj, w którym towar znajduje się w momencie dostawy — w omawianym przypadku Polska. Kto więc rozlicza VAT zależy od modelu dostawy i statusu sprzedawcy:
- Sprzedawca poza UE (np. z Chin): może pobierać VAT przy sprzedaży korzystając z IOSS (dla przesyłek ≤150 EUR) albo nie pobierać VAT — wtedy VAT i opłaty są pobierane przy imporcie przez przewoźnika/odbiorcę.
- Polski importer lub sprzedawca: jeśli towary są importowane do Polski przez polską firmę, to importer odpowiada za zapłatę VAT przy imporcie, choć VAT ten zwykle przysługuje do odliczenia (przy działalności opodatkowanej).
- Rynki i platformy: niektóre platformy są uznawane za dostawców i mogą być odpowiedzialne za pobranie VAT — warto sprawdzić regulacje platformy i umowy z przewoźnikami.
IOSS, import VAT i przesyłki powyżej 150 EUR
Od lipca 2021 r. obowiązują nowe zasady e‑commerce w UE. Kluczowe elementy do zapamiętania:
- IOSS (Import One-Stop Shop) — system umożliwiający pobranie VAT przy sprzedaży towarów o wartości ≤150 EUR bez konieczności naliczania VAT przy odprawie celnej. Może rejestrować się sprzedawca (również spoza UE) lub pośrednik.
- Jeśli sprzedawca nie korzysta z IOSS, import VAT jest pobierany przy odprawie celnej i często doliczany przez kuriera jako opłata za obsługę — to zwiększa koszt dla klienta.
- Dla przesyłek >150 EUR obowiązuje standardowa odprawa celna: VAT oraz ewentualne cło są pobierane przy imporcie. Cło naliczane jest według CN (kod taryfy) i wartości celnej.
- Prezenty od osoby prywatnej o wartości ≤45 EUR zwykle zwolnione są z VAT i cła — nie dotyczy to przesyłek handlowych.
Ewidencja, fakturowanie i rozliczenia w Polsce
Jeżeli jesteś polskim podatnikiem lub importerem, musisz poprawnie prowadzić ewidencję i deklaracje VAT. Najważniejsze zasady praktyczne:
- Fakturowanie: przy sprzedaży na rzecz polskich konsumentów sprzedawca (jeśli jest podatnikiem VAT) wystawia fakturę z polskim VAT (najczęściej 23%), albo potwierdza pobranie VAT przez IOSS.
- Import VAT w księgach: VAT zapłacony przy imporcie (lub wykazany poprzez IOSS) księguje się zgodnie z zasadami VAT — polski podatnik może go odliczyć, jeśli importowane towary są wykorzystywane do opodatkowanej działalności. Należy przechowywać dokumenty celne (SAD, konosamenty, potwierdzenia przewoźnika).
- JPK_V7 / deklaracje: import VAT powinien być wykazany w pliku JPK_V7M i odpowiednich rubrykach deklaracji VAT (zgodnie z polskimi przepisami). Warto współpracować z biurem rachunkowym, by prawidłowo rozliczyć import i odliczenia.
- Uproszczenia płatnicze: niektóre firmy przewozowe oferują „rozliczenie cła i VAT” za klienta — sprawdź koszty i dokumenty, które otrzymasz (DWS, potwierdzenie zapłaty VAT).
Praktyczny checklist i najlepsze praktyki przed wysyłką
Przy sprzedaży z Chin do Polski kluczowe jest zaplanowanie procesów, aby uniknąć nieprzewidzianych kosztów i problemów kontrolnych. Oto lista kroków do wdrożenia:
- Zdecyduj model sprzedaży: czy sprzedajesz z Chin bezpośrednio (dropshipping), czy importujesz do Polski i sprzedajesz lokalnie — każdy model ma inne obowiązki VAT.
- Rozważ rejestrację w IOSS dla przesyłek B2C ≤150 EUR — ułatwia to pobór VAT i poprawia doświadczenie klienta.
- Ustal warunki dostawy (DDP vs DAP). Przy DDP sprzedawca pokrywa VAT i cło, co upraszcza obsługę klienta, ale wymaga właściwych rozliczeń.
- Zadbaj o prawidłowe CN (kody taryfowe), wartość celna i dokumenty transportowe — błędy prowadzą do korekt i dodatkowych opłat.
- Posiadaj EORI jeśli importujesz jako firma; gdy jesteś przedsiębiorstwem z Chin sprzedającym do EU, rozważ lokalnego pełnomocnika lub rejestrację IOSS.
- Współpracuj z zaufanym spedytorem, który obsłuży odprawę celną i wyjaśni opłaty kurierskie związane z VAT.
- Przechowuj wszystkie dokumenty celne i potwierdzenia zapłaty VAT — są niezbędne przy ewentualnej kontroli i do odliczeń VAT.
Sprzedaż z Chin do klientów w Polsce jest wykonalna, ale wymaga jasnych decyzji dotyczących modelu dostawy, rejestracji IOSS oraz skrupulatnej ewidencji importu VAT. Dobrze zaplanowany proces — z poprawnymi umowami z przewoźnikami i kompletną dokumentacją — minimalizuje koszty i ryzyko kontroli podatkowej. W razie wątpliwości skonsultuj się z doradcą podatkowym.
