Co to jest dyrektywa Omnibus?

28 maja 2022 r. upłynął termin, do którego państwa członkowskie UE powinny wdrożyć Dyrektywę 2019/2161 tzw. „Dyrektywę Omnibus”.  Przepisy Dyrektywy Omnibus mają znaczący wpływ na zasady działalności przedsiębiorców oferujących towary i usługi konsumentom – w szczególności w środowisku cyfrowym. W Polsce nastąpiło opóźnienie procesu wdrożenia Dyrektywy Omnibus i w dalszym ciągu trwają prace nad projektem ustawy mającym na celu implementację przepisów Dyrektywy Omnibus („Ustawa”).

Ostatni projekt Ustawy został opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji 19 maja 2022 r.   W unijnych przepisach zostały zawarte nowe rozwiązania, które mają chronić interesy konsumentów – przede wszystkim podczas dokonywania zakupów online.

Zmiany mają doprowadzić do:

  • zwiększenia przejrzystości ofert
  • podniesienia poziomu bezpieczeństwa korzystania z usług cyfrowych,
  • poprawy widoczności działań marketingowych

Dyrektywa Omnibus: jakie zmiany dla e-commerce?

Ostateczny kształt zmian w polskim prawodawstwie w odniesieniu do dyrektywy Omnibus nie został jeszcze ustalony, mimo że powinny one wejść w życie do 28 maja 2022 roku. Można się spodziewać opóźnienia, ponieważ prace nad ustawą nadal trwają.

 

Wyraźne oznaczanie płatnych wyników wyszukiwania

Ta zasada będzie się odnosić zarówno do wyszukiwarek internetowych, jak i marketplace’ów, takich jak Allegro. Każda oferta produktu, która wyświetli się konsumentowi z uwagi na zastosowanie płatnej promocji, będzie musiała zostać wyraźnie i klarownie oznaczona. Tak, aby nie miał on wątpliwości, że ma do czynienia z reklamą. Wyższe plasowanie lub jakiekolwiek wyeksponowanie ofert wśród wyników wyszukiwania na platformach, które umożliwiają wyszukiwanie towarów i usług, takich jak podróże, zakwaterowanie i wypoczynek, oferowanych przez różne podmioty, ma duży wpływ na dokonywane przez nas wybory. Kto jest najwyżej w wynikach, ten „spija śmietankę”, czyli pozyskuje klientów. Zmienione przepisy przewidują obowiązek wyraźnego ujawniania płatnej reklamy lub opłat wnoszonych konkretnie w celu uzyskania wyższego plasowania produktów w wynikach wyszukiwania. Platformy będą zatem musiały informować o domyślnych głównych parametrach decydujących o plasowaniu ofert przedstawianych konsumentowi w wyniku wyszukiwania.

Klarowne wyjaśnienia odnośnie do kolejności wyświetlania ofert w wynikach wyszukiwania

Na marketplace’ach będą się musiały pojawić informacje o tym, jakie kryteria zostały zastosowane przy tworzeniu listy wyników wyszukiwania na zapytanie użytkownika. Nie chodzi tutaj o ujawnianie szczegółów algorytmów, ale o przyjazny dla użytkownika komunikat. Znajdą się w nim informacje o tym jakie parametry ofert wpływały na wyniki wyszukiwania.  Takie dane muszą być łatwo dostępne z poziomu strony, na której wyświetlają się oferty produktów.

Koniec z pozornymi obniżkami cen

Koniec z pozornymi obniżkami, które czasem pojawiają się przy okazji Black Friday i polegają na zmniejszeniu ceny wcześniej odpowiednio zwiększonej. W każdym ogłoszeniu o obniżce ceny ma być podawana wcześniejsza cena stosowana przez sprzedawcę przez określony okres przed zastosowaniem obniżki ceny. Wcześniejsza cena oznacza najniższą cenę stosowaną przez dany podmiot w okresie, który nie może być krótszy niż 30 dni przed zastosowaniem obniżki.

Prawdziwość opinii

Klienci w internecie bardzo często podejmują decyzje zakupowe na podstawie opinii zamieszczonych online. Zgodnie z nowymi przepisami, sprzedawca będzie zobowiązany zadbać, aby były one autentyczne. Mogą się więc pojawić narzędzia, które dodatkowo zweryfikują konsumenta przed dodaniem recenzji.

Przy podejmowaniu decyzji o zakupie klienci zwracają uwagę na różne aspekty dotyczące produktu – cenę, skład, szybkość dostawy. W coraz większym stopniu polegają także na opiniach i rekomendacjach innych konsumentów. Dlatego wiele sklepów online umożliwia ocenianie zakupionych produktów, co ma być wskazówką dla kolejnych nabywców. Ten trend zauważyła Unia Europejska, która kierując się troską o proces decyzyjny konsumentów, wprowadziła nowe obowiązki dla serwisów internetowych. Mają one pomóc w dokładniejszej weryfikacji wystawianych ocen.

Przepisy dyrektywy Omnibus dążą do zagwarantowania konsumentom dostępu do takiej opinii, która jest uczciwa. Oznacza to, że recenzji nie może wystawić „ktokolwiek”. Musi to być osoba, która faktycznie zakupiła produkt, miała okazję z niego korzystać. Taka ocena z kolei ma być sygnałem dla kolejnego konsumenta, który może wziąć ją pod uwagę w ramach swojej ścieżki zakupowej.